زنان دربند


۲۵ خرداد ۱۳۹۱


بخشی از فیلم مستند زنان دربند: 

صدای سرود منصوره شجاعی در نیمه‌شب بیستم خرداد هشتاد و هشت

محبوبه عباسقلی زاده در سال ۹۰ در مهاجرت:

 خیلی غیرقابل‌تصور بود.

همه هیجان داشتند

و همین‌طور این هیجان تیکه تیکه مثلاً از وسط شهر شروع شد،

 اول آمد بالای شهر

بعد رفت پایین‌شهر،

کارناوال بود. درواقع رسماً کارناوال بود.

تو اصلاً احساس نمی‌کردی که این وسط چیزی جز یک حس ملی رهاشده ای که از جنس آزادی هست موج می‌زنه.

ساعت ۱۰ شب، دیگه وقت رأی دادن تموم شد.

همه پای تلویزیون‌ها نشسته بودند

 و هیچ‌کس نمی‌دونست چه اتفاقی داره در خیابون‌ها می‌افته.

آیدا سعادت / سال ۹۰ در مهاجرت:

با بچه‌ها تصمیم گرفتیم بشینیم در چند تا ماشین برویم شهر رو بچرخیم ببینیم چه جوریه

 و خب شوک بود.

شوک بدی بود چون از همون خیابان جمال‌زاده که راه افتادیم،

میدون ولیعصر به سمت فاطمی رو بسته بودند.

از توی کوچه‌پس‌کوچه‌های سمت وزارت کشور می‌دیدیم که از دور شلوغه و درگیریه.

تک و توک صدای تیراندازی می‌اومد.

نیروهای فشار، آدم‌هایی که به‌هرحال با همون لباس‌هایی که الآن تو ذهن همه مون هستند،

شیرینی پخش می‌کردند و فحش می‌دادند،

جوونایی که هر علامت یا نشانه سبز یا مخالفی داشتند، تو خیابون کتک می‌خوردند،

 و این‌ها دقیقاً با قمه، چماق

به باتوم و اسلحه مجهز بودند.

یعنی شهر کاملاً بسته‌شده بود.

محبوبه عباسقلی زاده:

طرف‌های نصف شب بود.

زنگ زدم به ژیلا بنی‌یعقوب،

خب اون روزا همه‌اش باهم در ارتباط بودیم دیگه.

گفتیم بریم تو شهر سر بکشم ببینیم چه خبره.

ژیلا گفت، محبوبه من خیلی نگرانم.

خیلی خبرهای بدی دارد از ستادها می‌آید، و بیا. یه اتفاقی داره میفته.

سریع رفتم دنبالش.

صدای پلیس:

“حرکت کن برو جلو آقا، سریعاً حرکت کن برو جلو.”

صدای ژیلا بنی یعقوب در شب ۲۲ خرداد در اطراف میدان فاطمی:

نه شدنی نیست دیگه،

ولی خب تموم نیروهاشون رو پُر کردن تو خیابون، نیروهای امنیتی.

من تو خیابونم، آره، دارم میرم ستاد، خیلی خطرناک هم هست،

همه از خونه هاشون اومدن بیرون.

نه نه نه، این رو می خوان اعلام کنن، تموم شد.

همه هم می دونن، خود موسوی هم می دونه. فعلاً کاری نداری؟ خداحافظ

بچه‌ها یا تو حیاطن یا تو خونه شون.  بقیه هم خوابن.

همه نیروها رو گذاشتن بیرون، دارن شادی می کنن،

میگن بچه سوسول برو خونه تون، بچه سوسول حیا کن. نمی دونم، نمی دونم …

محبوبه: در واقع اون شب دیگه آخرین شبی بود که من دیگه ژیلا و بهمن امویی رو دیدم.

آیدا: و همون شب مشخص شد

من هیچوقت یادم نمی‌ره شیوا برگشت گفتش که بچه‌ها من فردا پس فردا رفتنی ام.

همینجور تا تجریش و بعد انداختیم تو اتوبان صدر و از اونطرف رفتیم سمت رسالت

و بعد هم رفتیم سمت خونه ی شیوا و به‌هرحال پیاده شده

و اون آخرین باری بود که من شیوا رو قبل از اون ماجراها دیدم.

فریادها:

بیا برو، برو….

نزن.. مزدور… نزن….

آیدا: از همون شب، زندگی خیلی هامون شکلش عوض شد،

مشغله هامون تغییر کرد.

ماها که قبلاً دنبال اخبار بازداشت و فشارهای مقطعی توی جریانات زنان و حوزه‌های دیگه بودیم

و به‌هرحال کارهایی می‌کردیم،

یک هو با یک جمعیت عظیمی مواجه شدیم که هیچ کدوم شون نمی دونستن چه اتفاقی داره میفته،

ولی خب اون موج عظیم تو خیابونا اون سیل بازداشت‌ها،

اون همه آدم مفقود می‌شدن، کسی پیداشون نمی‌کرد،

خانواده‌ها نمی دونستند اینا مردن زنده ن، بازداشتن، کجا هستن.

خبر از زندان‌های مخفی می‌رسید.

اون شب که به کوی حمله کردن، می دونی یعنی یک هو ما وارد یک فضای دیگه شدیم،

انگار یک تغییر خیلی عمده ای که زندگی همه مون رو تغییر داد.

عده ی زیادی از بچه‌ها رو یک هو گرفتند و … شوک بدی بود دیگه…

محبوبه: الان از توش در اومدی؟

آیدا:  دیگه نمی خوام تو بقیه ش برم…. آره.. بگذار بگذریم….

زنان دربند ساخته محبوبه عباسقلی زاده در خرداد ۹۰ است. تحقیق این فیلم به کوشش آیدا سعادت و تدوین آن توسط  افشین نریمان صورت گرفته است. زنان در بند کاری مشترک از بنیاد پژوهش‌های زنان ایران و تلویزیون زنان است و در نشستی که این بنیاد در سال گذشته در هلند داشت این فیلم به‌عنوان تقدیر از زنان زندانی برای نخستین بار به نمایش درامد.