تونل ، قصه ما از خیابان تا تبعید


۱۵ اسفند ۱۳۹۲


محبوبه عباسقلی زاده


زمستان ۸۹ وقتی خسته و وحشت زده در محله مهاجران آمستردام پناه گرفته بودم، تصویر گذار از تونل یک لحظه‌‌‌‌ رهایم نمی‌کرد. بخصوص در سفرهای ناتمام آن روز‌ها هر‌گاه که از پنجره قطار به دیوار سیمانی تونل‌ها خیره می‌شدم و تلاش می‌کردم برای این پرسش پایان ناپذیر «ما اینجا چه می‌کنیم» پاسخی پیدا کنم، تصویرهای بریده‌ای از گذشته می‌افتاد روی پرده تاریک و روشن آن دیوارهای سیمانی؛ تصویرهایی مثل تظاهرات بی‌نظیر زنان در اسفند پنجاه و هفت که به ما ریشه و پشتوانه تاریخی داد؛ خاطرات خردادهای مکرر دهه گذشته که بازیگرهای اصلی‌اش من و دوستانم بودیم، و بعد آن گیجی‌های دوران کودتا و جنبش سبز که عاملان اصلی‌اش برای من آدم‌هایی بودند مثل شیوا و پروین مادر سهراب و … و سرانجام هزار توی تبعیدگاه و تونل‌های پایان ناپذیر هجرت، وگذار هنوز ادامه دارد در سفرهای فرجام ناپذیر ما زنان ….

نتیجه این تصویرهای پراکنده شد فیلم بیست و هفت دقیقه‌ای تونل که اپیزودهای متوالی زندگی جنبشی خیلی از ما‌ کنشگران حقوق زنان را به تصویر می‌کشد. برای من تصویرهای این فیلم بسیار محترم است زیرا با سختی و رنج خود فعالان جنبش زنان و یا فیلمبرداری مخفی و آشکار من در دوره‌های مختلف حیات جمعیمان تهیه شده است. تصویر بعضی از دوستان و فعالان کوشای جنبش زنان در این مستند دیده می‌شود اما عده‌ای هم نیستند که علتش متاسفانه فقط این بود که تصویرشان را نداشتم.

اما مهم قصه گذار ما از خیابان تا تبعید است؛ قصه‌ای که هنوز چنان که باید روایت نشده به ویژه وقتی به تبعیدگاه می‌رسد.

تونل در دو دوره مختلف ادیت شده است: دو سال پیش که بنا به دلایلی بعد از یک هفته انتشارش را متوقف کردم و اکنون به مناسبت روز جهانی زن در اسفند نود و دو با ادیت بهتر میثم ارشدی و کوشش‌های شبانه روزی بچه‌های زنان تی وی.