ازدواج دختر بچه ها در یمن


۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۳


زنان تی وی


ازدواج دختر بچه‌ها در یمن: لیلا یک دختر یمنی است که در ۱۲ سالگی وادار به ازدواج شده است. او که هنوز یک کودک است در بیان تجربه‌اش از ازدواج در کودکی می‌گوید: یک روز که از مدرسه به خانه برگشتم، پدرم گفت که قرار است ازدواج کنم. وقتی به پدرم گفتم که دلم نمی‌خواهد ازدواج کنم تهدیدم کرد که سیاه و کبودم می‌کند.

غدا، مادربزرگ لیلا توضیح می‌دهد: لیلا هنوز بچه است. با بچه‌های دیگر خاله‌بازی می‌کند. لیلا دلش می‌خواست درس بخواند اما پدرش بدون اجازه‌ی او شوهرش داد و رفت.
بلکسی ویل، پژوهشگر و دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید: ازدواج دختربچه‌ها در یمن بسیار رایج است. بیش از پنجاه درصد دختران زیر ۱۸ سال ازدواج می‌کنند. در مناطق قبیله‌نشین حتی شاهد ازدواج دختربچه‌های هشت ساله هم هستیم. مردم این روزها درباره‌ی ازدواج کودکان بیشتر و راحت‌تر صحبت (انتقاد) می‌کنند و این انتقادات دیگر منحصر به پایتخت و شهرهای بزرگ نیست. بلکه کم کم در حال رسیدن به مناطق قبیله‌نشین هم هست؛ جایی که مشکل ازدواج کودکان بسیار جدی‌تر است.
ندیم، پدر لیلا می‌گوید: من به همه‌ی پدر و مادرها توصیه می‌کنم در شوهر دادن دخترهای خردسالشان عجله نکنند و اشتباه مرا تکرار نکنند. زیرا این کار حماقت محض است. من لیلا را مجبور به ازدواج کردم. تمام مدت گریه می‌کرد. حتی در مجلس عروسی! من او را واقعا تهدید کردم و گفتم اگر ازدواج نکنی با همین دست‌های خودم می‌کشمت! هر دو دخترم را همین‌طوری شوهر دادم که با پولش بتوانم بدهی‌هایم را بدهم و چاله چوله‌های زندگی‌ام را پر بکنم.
شاکی الخاذی، پیش‌نماز و نماینده‌ی مجلس در یمن، می‌گوید: دلیل اصلی این که پدران دختران خود را در کودکی وادار به ازدواج می‌کنند فقر است. این ازدواج‌ها بیشتر شبیه فروش دختران خانواده است.
به گفته‌ی بلکسی ویل، پژوهشگر و دیده‌بان حقوق بشر یمن یکی از فقیرترین کشورهای جهان و فقیرترین کشورهای عربی است. با توجه به فقر گسترده در یمن، دخترها نوعی سرمایه اقتصادی برای خانواده‌ها به شمار می‌آیند. پدران با شوهر دادن اجباری دخترانشان و دریافت مهریه از خانواده‌ی داماد، بیشتر به فکر اقتصاد خانواده‌ی خود هستند. متاسفانه هر چه داماد پیرتر و عروس جوان‌تر باشد میزان مهریه هم بیشتر است.
زمزم، زنی که در ۱۳ سالگی ازدواج کرده می‌گوید: من در آن سن اصلا دلم نمی‌خواست ازدواج کنم. ترجیح می‌دادم در مزرعه کار کنم.
نادیا، که او هم در ۱۳ سالگی ازدواج کرده می‌گوید: در آن سن فکر می‌کردم ازدواج فقط همان مجلس عروسی و مهمانی است. همین و بس! اصلا نمی‌دانستم ازدواج یعنی چه. خیلی بچه و کم سن و سال بودم.
بلکسی ویل، توضیح می‌دهد: از آنها انتظار می‌رود به عنوان یک همسر همه‌ی وظایف زناشویی را انجام بدهند. از جمله بارداری و آوردن فرزند. در حالی که در آن سن کم آنها هیچ درک و احساسی نسبت به آمیزش جنسی ندارند.
دکتر اروا ربیعی، متخصص بیماری‌های زنان در صنعا پایتخت یمن، می‌گوید: اگر یک زن پیش از سن ۱۸ سالگی ازدواج کند پیش از آن که رحم و لگنش به اندازه‌ی کافی رشد کرده باشد بی‌شک آسیب‌های جدی‌ای به دستگاه‌های داخلی زنانه و سیستم باروری او وارد خواهد شد. مانند سقط جنین‌های متعدد و عفونت‌های داخلی و مادام‌العمر. ما هر روز شاهد چنین آسیب‌هایی هستیم، نه هر ماه و هر هفته؛ بلکه هر روز مراجعینی با چنین مشکلاتی داریم. هر روز بین ۱۰ تا ۲۰ دختر جوان مراجعه می‌کنند. هرگز فراموش نمی‌کنم زمانی که مسئول بخش زنان بیمارستان بودم، دختری به بیمارستان آمد. حدود ۱۳ ساله به نظر می‌رسید و بسیار وحشت‌زده و مستاصل بود. یک‌راست رفت داخل توالت عمومی بیمارستان. رفت داخل توالت و از داخل در را به روی خودش قفل کرد و همان‌جا در توالت بچه‌اش را به دنیا آورد و نوزاد از دنیا رفت.
نادیا می‌گوید: بارداری در سن پایین روی سلامتی من تاثیر منفی گذاشت. واضح است که بدن من در آن سن (۱۳ سالگی) آمادگی باروری نداشت. من در آن سن کم نمی‌توانستم حامله و بچه‌دار بشوم و زایمان کنم. خستگی و آسیب ناشی از زایمان روی توانایی من در تحصیل اثر بسیار منفی گذاشت.
از آن‌جایی که این زنان از سیستم آموزشی خارج شده‌اند دیگر هیچ امیدی به اشتغال و کاریابی در زندگی خود ندارند. آن‌ها در واقع در تبعید خانگی هستند و محکوم به بزرگ کردن بچه‌ها. آن‌ها بسیار ایزوله و از متن جامعه به دور هستند. و متاسفانه به همین دلیل آن‌ها در برابر خشونت خانگی از سوی شوهرانشان و خانواده‌های شوهرانشان بسیار آسیب‌پذیرتر هستند.
ابومنصوب، پیش‌نماز، می‌گوید: ازدواج دختران جوان پیش از رشد کامل بدنی و پایان تحصیلات که ما امروزه شاهد آن هستیم پدیده‌ای بسیار ناراحت‌کننده است. این که دختران ما پیش از این که رشد بدنی و عقلی‌شان کامل شود وارد زندگی زناشویی و مشکلات آن می‌شوند بسیار ناراحت‌کننده است.
زمزم، زنی که در سیزده سالگی ازدواج کرده تاکید می‌کند: من فکر می‌کنم هیچ دختری نباید پیش از رشد بدنی و عقلی کامل ازدواج کند. در غیر این صورت دختران جوان هرگز نمی‌فهمند ازدواج چه معنایی دارد.
نادیا هم فکر می‌کند که اگر اکنون می‌توانست به گذشته برگردد، هرگز در آن سن کم ازدواج نمی‌کرد! و اکنون هم با ازدواج هر دختری در آن سن و سال مخالف است.
یمن در سال ۲۰۱۱ میلادی شاهد خیزش و تغییرات اجتماعی بود. در حال حاضر و در مرحله‌ی انتقال قدرت و تدوین قانون اساسی جدید یمن این امکان هست که در مفاد قانون اساسی این کشور حداقل سن ازدواج به صورت قانونی گنجانده شود.
توکل کرمان. کنشگر یمنی و برنده‌ی جایزه‌ی  صلح نوبل، تصریح می‌کند: همه می‌دانیم که هدف انقلاب آرام و مسالمت‌آمیز ما در یمن رفع مشکلات و تبعیض‌های اجتماعی بوده است. نه فقط مشکلات سیاسی؛ بلکه مشکلات اجتماعی و به‌ویژه ازدواج کودکان از مشکلاتی هستند که نیازمند رسیدگی‌اند.
دکتر اروا ربیعی تاکید می‌کند: حتی تاخیر دو یا سه ساله در سن ازدواج کودکان می‌تواند آثار بسیار مطلوبی بر سلامت خانواده داشته باشد؛ هم برای اجتماع و هم برای دختران؛ چنین تصمیمی بر سرنوشت نسل‌های آینده هم تاثیر مطلوبی خواهد داشت.

شاکی الخاذی، پیش‌نماز و نماینده مجلس یمن هم توضیح می‌دهد: دختر خود من بعد از پایان تحصیلاتش و هر وقت که خودش قلبا مایل باشد ازدواج خواهد کرد. اگر خودش مایل به ازدواج بود و سنش هم مناسب بود – بالای ۱۸ سال بود – من حرفی ندارم.