زنان قالیباف کاشان


  • Dokhtar Baloch دختر بلوچ
    دختر بلوچ آرزویی ندارد. عرف و رسوم محلی بر کودکی‌اش چنان سایه‌ی سنگینی افکنده که…

۱۷ اسفند ۱۳۹۳


شهرزاد کیان


دست‌هایشان پر از پینه است. هر دو هفته یک بار مثل ناخن‌گرفتن باید با ناخنگیر پینه‌ها را از پوستشان جدا کنند و جایش را پماد مالی کنند تا باز بتوانند ببافند زنان قالیباف ، تا به فرش‌ها جان ببخشند.

.

کارگران قالیباف، که اغلب زن و کودک هستند زندگی سختی دارند. صبح تا شب پشت دار نشستن و گره زدن، شانه زدن، قیچی کردن و چله کشیدن … . زندگی زنان قالیباف این طور می‌گذرد، در میان گرد و غبار برخاسته از پشم و الیاف. اما آنها می‌خندند. شعرهای فولکلور می‌خوانند. در رنگهای شاد قالی غرق می‌شوند. با هم رفاقت می‌کنند و زندگی‌شان را، هرچند سخت، رنگ شادی می‌بخشند.
.
آنها از وقتی دست چپ و راستشان را می‌شناسند شروع به قالیبافی می‌کنند. چرخ بزرگترین و مهمترین صنایع دستی ایران است به دست زنان قالیباف می‌چرخد، اما جز «بخور و نمیر» چیزی گیرشان نمی‌آید. آنها روی دار قالی در کارگاه قالیبافی بزرگ می‌شوند. عاشق می‌شوند. پیر می‌شوند. هنر دستشان را همه می‌بینند و می‌ستایند و به گران‌ترین قیمت‌ها داد و ستد می‌کنند، اما کسی خودشان را نمی‌بیند. آنها در پشت دار قالی محبوس شده‌اند.
انواع بیماری‌های ناشی از این شغل آنها را تهدید می‌کند. قالیبافی هنری ظریف است و به نور زیاد نیاز دارد، اما بیشتر کارگاه‌های قالیبافی کم‌نور هستند و سردرد، سرگیجه، ضعف بینایی و خستگی زودرس از جمله بیماری‌های ناشی از کم‌نوری کارگاههاست.
.
خم شدن دائم روی دار قالی و نشستن‌های غیراصولی بلندمدت، شکل ستون فقرات آنها را تغییر می‌دهد و دچار کمردردهای مزمن می‌شوند.
ورم مفاصل بر اثر گرفتن مداوم تارها با انگشتان دست، تغییر شکل و کج شدن استخوان‌های زانو، ورم مفاصل پا و تنگ شدن لگن خاصره در زنان و ایجاد اشکال در زایمان و حتی مرده‌زایی و سقط جنین می‌شود. بیماری پوستی و تنفسی، از جمله آسم و سیاه‌زخم به دلیل تماس مداوم کارگران قالیباف با پشم آلوده
.
«زنان قالیباف کاشان» فیلم-گزارشی مستند از زنان تی‌وی درباره کار و زندگی زنانی است که در کاشان قالیبافی می‌کنند: