حقیقت ساده، گفت‌و‌گو با منیره برادران


۲۵ فروردین ۱۳۹۴


محبوبه عباسقلی زاده


منیره برادران یکی از زندانیان سیاسی دهه ۶۰ در ایران است. او که ۹ سال از زندگی‌اش را در زندان گذرانده، خاطرات زندگی در زندان را پس از خروج از کشور در کتابی با عنوان «تجربه ساده» ثبت کرده است. او همچنین در کتاب «علیه فراموشی» به بررسی تجربه‌ کمیسیون‌های حقیقت و دادخواهی در کشورهای مختلف می‌پردازد. او در شرح این کتاب با طرح این پرسش‌ها که «آیا چالش با گذشته برای زنده کردن رنج‌های گذشته است یا هدف دیگری دارد؟ این کار چگونه باید صورت گیرد؟ چه درس‌هایی می‌توان از گذشته آموخت؟ و چگونه می‌شود از تکرار گذشته جلوگیری کرد؟»،  می‌گوید: این‌ها پرسش‌هایی است که مردم جهان طی سه دهه‌ی اخیر با آن درگیر بوده و هستند.
.
منیره برادران در برابر دوربین زنان تی‌وی درباره‌ی تجربه‌ی نوشتن این دو کتاب می‌گوید:
.
علیه فراموشی، عنوان کتاب منیره برادران، درباره‌ی کمیسیون حقیقت و دادخواهی است. تجربه‌ ساده کتاب دیگر اوست که درباره‌ی تجربه‌ی زندان نوشته است.
او می‌گوید نمی‌توانم بگویم اکنون نویسنده شده‌ام، اما می‌توانم بگویم که نوشتن را یاد گرفته‌ام. برایم مهم بود که ۹ سال زندانم را ثبت بکنم و بنویسم و خوشحالم که پیش از این که نکاتی را فراموش کنم توانستم اینها را بنویسم.
.
او با بیان این که زندگی درون و بیرون از زندان با هم فرق دارد می‌گوید: به هر حال این کتاب مربوط به زندگی ویژه‌ای ست که با دنیای بیرون از زندان فرق دارد. نوشتن تجربه ساده را شش ماه بعد از این که به آلمان آمدم شروع کردم و خوشحالم که موقع ثبت، این خاطرات هنوز برایم زنده بود و با جزئیات به خاطر داشتم و توانستم روزمرگی زندگی آن ۹ سال را با جزئیات بنویسم.
به گفته‌ی خانم برادران تصویر آدم‌ها از زندان معمولا تصویری کلیشه‌ای و مقطعی است، مثل آنچه که در فیلم‌ها از بازجویی و شکنجه دیده‌اند. او توضیح می‌دهد: البته این‌ها هم بود، اما وقتی زندان طولانی می‌شود، ۹ سال می‌شود، زندگی هم هست. در جمع‌ها بودن، در شادی‌ها بودن، در غم‌ها بودن، بازجویی شدن، نوروز را جشن گرفتن، کتاب خواندن و قایم کردن کتابی که دلت می‌خواهد آن را بخوانی، اثری که می‌خواهی خلق کنی…
.
منیره برادران همچنین توضیح می‌دهد: چهار سال طول کشید که این کتاب را بنویسم. یک دوره‌هایی نمی‌توانستم بنویسم، استراحت می‌کردم و بعد از  مدتی دوباره شروع می‌کردم به نوشتن. همزمان درس می‌خواندم و زبان آلمانی یاد می‌گرفتم. اما تمام شدن این کتاب خیلی خوب بود؛ راه مرا باز کرد و مرا وارد عرصه‌هایی از زندگی کرد که هنوز هم ادامه دارد و تا زنده هستم نیز ادامه‌اش می‌دهم. این نوشتن عرصه‌هایی را به روی من باز کرد که ادامه‌اش می‌دهم. روی موضوع زندان کار کردم و موضوع زندان زمینه‌ی کاری من شد. در زمینه‌های مختلف کار کردم. روی موضوع روان‌شناسی شکنجه کار کردم. تجربه‌ی کمیسیون حقیقت را داشتم در کشورهای آمریکای لاتین و خواندن و تحقیق کردن درباره‌ی این موضوع را نیز ادامه دادم و کتاب علیه فراموشی را نوشتم. در واقع این امیدی است که در کشور ما نیز روزی این سکوت درباره‌ی جنایت‌های گذشته شکسته بشود و صحبت بشود و جامعه‌ی ما نیز با آن درگیر بشود و از این حالت محکومیت به سکوت و مرگ بیرون بیاید .