سیاست‌های انتخاباتی و سهمیه‌بندی جنسیتی


۲۵ آذر ۱۳۹۴


دکتر هما هودفر، پدیدآورنده کتاب سیاست‌های انتخاباتی و سهمیه‌بندی جنسیتی در این برنامه روند مشارکت زنان در کسب حقوق شهروندی و تحقق دمکراسی را تشریح می‌کند.

برابری مثل آزادی است. ساده و بی‌بها به دست نمی‌آید. صدها سال است که زنان برای به دست آوردن آن می‌جنگند. مثلا در فرانسه که به آزادی و برابری شهره است، زنی را به جرم این که خواسته بود رجل سیاسی بشود، اعدام کردند. دکتر هما هودفر با بیان این مطلب، تاکید می‌کند: کمرنگ بودن زنان در پارلمان‌ها درست مثل خشونت علیه زنان، یک مسئله‌ی جهانی است.

او می‌گوید: وقتی زنان در قانون‌گذاری مشارکت ندارند قوانین ضدزن بیشتری نوشته می‌شود؛ بنابراین زنان باید آگاهانه ضمن فعالیت و آگاه‌سازی از طریق نهادهای مدنی و رسانه‌ها در تدوین قوانین هم مشارکت داشته باشند تا بتوانند حقوق اساسی و مدنی صنفی‌شان را به دست بیاورند.

به گفته‌ی او یکی از چالش‌های زنان درباره‌ی مشارکت سیاسی وجود کم‌رنگ آنها در پارلمان‌های دنیاست. در واقع با وجود این که پنجاه درصد از جمعیت جهان زنان هستند، اما تنها ۱۹ درصد کرسی‌های انتخاباتی را زنان در اختیار دارند. تاریخچه‌ی این که چرا نقش زنان در دموکراسی‌های دنیا کم‌رنگ است، در واقع یک تاریخچه‌ی طولانی است و از انقلاب فرانسه آغاز می‌شود.

او توضیح می‌دهد: با وجود این که زنان در سطح خیلی وسیع در انقلاب فرانسه شرکت کردند و حتی با چوب و کفگیر و ملاقه‌هایشان به میدان آمدند، بعد از پیروزی انقلاب مردان منشور حقوق شهروندی را نوشتند و زنان را از شرکت در انتخابات به عنوان کاندیدا و حتی از حق رای دادن محروم کردند.

به گفته‌ی هودفر زنان فرانسه بی‌عمل ننشستند. تومار نوشتند. لابی کردند و به هر طریق ممکن نشان دادند که نقشی اساسی در انقلاب داشتند. الیمپ دوگوژ، یکی از رهبران سیاسی زنان بعد از این که از این طریق‌ها نتیجه نگرفت، منشور حقوق شهروندی زنان را نوشت. این منشور تا حد زیادی شبیه به نمونه‌ای بود که مردان نوشته بودند اما در این منشور تاکید شد که اگر قانون منصفانه باشد، زن و مرد در آن برابر هستند. این اولین منشور زنان نبود، اما نخستین منشوری بود که درباره‌ی حقوق شهروندی و در چارچوب دموکراسی نوشته شده بود. ولی او بعد از دو سال به جرم این که خواسته رجل سیاسی بشود و در کشور شورش به پا کند در کشور او را اعدام کردند.

هودفر می‌افزاید: با وجود این که زنان به اعتراض ادامه دادند و نوشتند، اما صد سال طول کشید که زنان دوباره به این فکر افتادند که نوشتن کافی نیست و باید دور هم جمع بشوند و برای احیای حقوق سیاسی خود فعالیت کنند؛ زیرا نداشتن حقوق سیاسی باعث می‌شد بخش بزرگی از قوانین کشورها به ضرر زنان باشد. حقوق تحصیلی، حقوق اقتصادی و حقوق اجتماعی زنان را در پارلمان‌ها نقض می‌کردند.

او شکل‌گیری جنبش جهانی زنان برای کسب حقوق سیاسی را محصول جنبش زنان در فرانسه می‌داند و می‌گوید: وجود کمرنگ زنان در عالم سیاست به این دلیل نیست که زنان علاقه‌ای به مشارکت سیاسی ندارند، بلکه ساختارهای احزاب سیاسی طوری پایه‌ریزی شده بود که زنان برای حضور در آنها با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شدند که این ناشی از تبعیضات سیستماتیک بود.

او از فنلاند به عنوان اولین کشوری یاد می‌کند که زنان و مردان همزمان حق رای برابر داشتند و توضیح می‌دهد: در کشور فنلاند از آغاز نظام رای‌گیری زن و مرد در مقابل قانون برابر بودند و زنان بسیاری به پارلمان راه یافتند و مسائلی از جمله امکانات و حقوق تحصیل و کار از همان مجلس اول در آن مطرح شد و مردان هم می‌دانستند که برای رای آوردن باید حقوق زنان را رعایت کنند؛ اما در کشورهای دیگر که زنان حق ورود به مجلس نداشتند، مردان حاضر نبودند جایی به آنها بدهند و یا به حقوق آنان توجه کنند. در صد سال اول که زنان حق رای و ورود به مجلس را نداشتند، اما بعدها سهمیه‌بندی جنسیتی مجلس یکی از راهکارهایی بود که این اجحاف صد ساله را تا حدی جبران کند که این از کشورهای اسکاندیناوی شروع شد.

ادامه سخنان دکتر هما هودفر را در فیلم ببینید.